Erkan Ocaklı

Tarihte Bugün: 16 Kasım

Tarihte Bugün

16 Kasım 636: İslamiyet’in yayılmasının ilk dönemlerinde yer alan Müslüman Arap ordusu ve Sasani İmparatorluğu ordusu arasında İran’ın İslamî Fethi ile sonuçlanan Kadisiye Muharebesi başladı.

16 Kasım 1532: Francisco Pizarro ve adamları İnka İmparatoru Atahualpa’yı esir aldılar.

16 Kasım 1698: Karlofça Antlaşması görüşmelerine başlandı. Karlofça Antlaşması, Osmanlı ile başlarında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bulunan diğer Kutsal İttifak devletleri (Avusturya, Venedik ve Lehistan) arasında 26 Ocak 1699 tarihinde imzalanmıştır.

16 Kasım 1849: Rusya’da bir mahkeme Fyodor Dostoyevski’yi hükümet karşıtı eylemlerinden dolayı ölüm cezasına çarptırdı, bu ceza daha sonra kürek cezasına çevrildi.

16 Kasım 1869: Akdeniz’i Hint Okyanusu’na bağlayan Süveyş Kanalı açıldı.

16 Kasım 1876: Hattat, bestekâr, devlet adamı Kazasker Mustafa İzzet Efendi (d. 1801) öldü.

16 Kasım 1907: Kızılderili Toprakları ve Oklahoma Toprakları olarak anılan bölgeler birleştirilerek Oklahoma adı altında 46. cı eyalet olarak ABD’ye katıldı.

16 Kasım 1919: İzmir Ödemişli Gökçen Efe (28), işgalci Yunan birlikleriyle girdiği bir çatışmada şehit oldu. Efe’yi dağdan Celâl Bayar indirmişti. Bayar, Efe’nin çocuklarına sahip çıkarak okutmuştur.

16 Kasım 1926: Hintli şair Tagore İstanbul’a geldi. Tagore, “Yaptığınız inkılaplar yalnız Türkiye İçin değil, bütün Doğu için de parlak bir gelecek hazırlamaktadır” dedi.

16 Kasım 1935: Şair Celal Sahir Erozan öldü.

16 Kasım 1935: İngiltere’de Muhafazakar Parti seçimleri 432 sandalye alarak kazandı.

16 Kasım  1936: Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı, üniversite öğretim görevlisi Tijen Par doğdu.

16 Kasım 1937: İran ve Irak sınırlarına ulaşacak olan Diyarbakır-Cizre demiryolunun temeli atıldı.

16 Kasım 1938. Azeri oyuncu, yönetmen Abbas Mirza Şerifzade öldü. (d. 1893)

16 Kasım 1938: Atatürk’ün nâşı Dolmabahçe Sarayı’nda katafalka kondu.

16 Kasım 1938: LSD ilk kez olarak İsviçre’nin Basel şehrinde bulunan Sandoz laboratuarlarında İsviçre’li kimyager Dr. Albert Hofmann tarafından sentezlendi.

16 Kasım 1940: Tasvir-i Efkâr gazetesi, Ziyad Ebüzziya tarafından tekrar yayımlanmaya başladı.

16 Kasım 1945: Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kuruldu.

16 Kasım 1949: İsmet İnönü ve Celâl Bayar’a suikast ihbarı yapıldı. Osman Bölükbaşı ve Fuat Arna suikast düzenleyicisi olma iddiasıyla tutuklandılar. İddianın geçersizliği anlaşılınca her ikisi de 21 Kasım günü serbest bırakıldılar.

16 Kasım 1950: TCG Çanakkale (S-333) gemisi, ABD Donanması’ndan Türk Deniz Kuvvetleri’ne katıldı.

16 Kasım 1967: Merkezi ABD’de bulunan Uluslararası Şiir Forumu Fazıl Hüsnü Dağlarca’yı yaşayan en büyük Türk şairi seçti.

16 Kasım 1974: Sosyolog ve halkbilimci Ziyaettin Fahri Fındıkoğlu öldü.

16 Kasım 1975: Eylül depreminde evsiz kalan Liceliler resmi daireleri işgal etti.

16 Kasım 1976: İki Filistinli gerilla Muhammed Reşit ve Mehdi Muhammed, ömür boyu hapse mahkûm edildi. Reşit ve Muhammed 11 Ağustos 1976’da Yeşilköy havaalanında yolculara ateş açmıştı. Eylem sonrası yakalanan gerillalar, eylemi İsrail’in Uganda baskınının intikamı için yaptıklarını söylemişlerdi.

16 Kasım 1979: Başbakan Süleyman Demirel, “Devraldığımız şey kuyruktur, yokluktur, kan denizidir.” dedi.

16 Kasım 1981: İran, Irak’ın işgal ettiği Hürremşehr‘i düzenlediği büyük bir taarruzla geri aldı.

16 Kasım 1982: Siyasetçi ve eski Millî Eğitim Bakanı İbrahim Öktem öldü. (d. 1904)

16 Kasım 1986: Mimar Sedat Hakkı Eldem Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü aldı. Eldem’in İstanbul Zeyrek’teki Sosyal Sigortalar Kurumu binası bu ödüle değer görüldü.

16 Kasım 1987: Türkiye’ye gelen Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Sekreteri Nihat Sargın ile Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Nabi Yağcı (Haydar Kutlu) uçaktan iner inmez gözaltına alındılar. Sargın ve Kutlu Türkiye Birleşik Komünist Partisi’ni (TBKP) kurmak amacıyla Türkiye’ye gelmişlerdi.

16 Kasım 1988: Yüksek öğrenim kurumlarında başörtüsünü serbest bırakan düzenleme Meclis’te yasalaştı.

16 Kasım 1990: Ressam Fikret Kolverdi öldü.

16 Kasım 1990: 1973 – 1977 yıllarında Adana Belediye Başkanlığı yapan Ege Bagatur öldü.

16 Kasım 1991: Bilge Karasu, “Gece” romanıyla, Pegasus Edebiyat Ödülü’nü aldı.

16 Kasım 1995: 25 Ekim – 16 Kasım 1995 tarihleri arasında gerçekleştirilen UNESCO 28. Genel Konferansı’nda ve 28 Şubat 1997 tarihinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler 51. Genel Kurulunun 95. Maddesi gereğince 16 Kasım günü Uluslararası Hoşgörü Günü olarak ilan edilmiştir.

16 Kasım 1997: Tiyatro ve sinema sanatçısı Mehmet Ali Erbil’in babası Saadettin Erbil öldü. (d. 1925)

16 Kasım 2000:Türk halk müziği, özgün ve protest müzik sanatçısı ve besteci Ahmet Kaya, Hoşçakalın Gözüm adlı albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. 17 Kasım 2000’de 30.000’in üzerinde kişinin katıldığı törenle Paris’in Père Lachaise Mezarlığı 71. bölüme defnedildi. (d. 1957)

16 Kasım 2004: House (dizi) dizisinin ilk bölümünü yayınladı.

16 Kasım 2006: Kadınlar Dünya Voleybol Şampiyonası final maçında Brezilya kadın millî voleybol takımını 3-2 mağlup eden Rusya, 4. şampiyonluğunu kazandı.

16 Kasım 2007: Bürokrat İhya Balak öldü.

16 Kasım 2008: Halk müziği sanatçısı Erkan Ocaklı öldü.

16 Kasım 2009: TRT Müzik yayına başladı.

16 Kasım 2011: 1970 yılından bu yana Paris’te yaşayan Prof. Dr. Hikmet Gökalp (94) son günlerini geçirdiği kızı Meltem Gökalp’in Macon civarındaki evinde yaşamını yitirdi.

16 Kasım 2015: Gazeteci Leyla Umar (87) hayatını kaybetti. Ünlü isimlerle röportajlar yapan ender gazetecilerden biriydi.

16 Kasım 2015: ‘Binbir surat’ olarak bilinen sanatçı Atilla Arcan (70) İstanbul’da hayatını kaybetti.

16 Kasım 2017: Norveç’teki NATO tatbikatında Atatürk ve Erdoğan resimleri atış hedefine konuldu. Türkiye tatbikata katılan Türk askeri heyetini geri çekti. Olay büyük tepki çekti.

 

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir