Nubar-Terziyan

TARİHTE BUGÜN: 14 OCAK

Tarihte Bugün

4 Ocak 1539: 28 Ekim 1492’de, Kristof Kolomb’un Küba’yı keşfetmesiyle İspanya Krallığı için hak iddia etti. Küba, 14 Ocak 1539’da İspanya’nın sömürgesi oldu. 1898’de biten İspanya-Amerika Savaşı’na kadar İspanya’nın bir toprağı olarak kaldı.

14 Ocak 1850: Bir süre İstanbul’da da yaşamış olan Fransız romancı Pierre Loti doğdu.

14 Ocak 1861: Son Osmanlı Sultanı Mehmed Vahideddin doğdu.

14 Ocak 1875: 1952 Nobel Barış Ödülü sahibi Alman din bilgini, filozof, orgcu, ve misyoner doktor Albert Schweitzer  doğdu.

14 Ocak 1892: Tanınmış Nazi karşıtı dinbilgini ve vaiz, Bekennende Kirche‘nin (İtiraf Kilisesi)kurucusu Friedrich Gustav Emil Martin Niemöller doğdu.

14 Ocak 1896: Birinci Dünya Savaşı sonrası “kayıp kuşak“ın önde gelen yazarlarından, ülkesinin yaşam tarzına yönelik sert eleştirilerini yansıttığı Amerika üçlemesiyle tanınan Amerikalı yazar John Dos Passos doğdu.

14 Ocak 1897: İsviçreli Matthias Zurbriggen, Aconcagua zirvesine tırmanan ilk kişi oldu.

14 Ocak 1898: Alis Harikalar Diyarında adlı  romanıyla ünlü İngiliz yazar Lewis Carroll yaşamını yitirdi.

14 Ocak 1900: Giacomo Puccini’nin Tosca operası Roma’da ilk kez icra edildi.

14 Ocak 1903: Makedonya’daki Osmanlı yönetimine karşı gelişen şiddet olayları nedeniyle Sadrazam Mehmed Said Paşa azledildi, yerine Rumeli Islahat Komisyonu Başkanı Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa getirildi.

14 Ocak 1907: Jamaika’da deprem: 1000’den fazla kiş öldü.

14 Ocak 1914: İzmir’de İTC’liler tarafından Altay Spor Klübü kuruldu.

14 Ocak 1915: Osmanlı’nın 1. Dünya Savaşı sırasında, İngilizlerin (Büyük Britanya) Mısır’da tutarak, sömürge bölgelerine ulaşmasını ve Batı Cephesi’ne kuvvet göndermelerini engellemek, kısa bir süre önce Osmanlı Devleti’nin İngiltere’ye kaybedilen Mısır’ı İngilizlerden geri almak için sebebiyle Süveyş Kanalı harekatı düzenlenmiştir.

Birinci Süveyş Kanal Harekatı; 25 bin kişilik Osmanlı Devleti ordusu (kuvve-i seferiyesi) 14 Ocak’ı 15 Ocak’a bağlayan gece yarısı, toplanma bölgesi olan Gazze – Birüssebi (Beerşeba, günümüzde İsrail) hattından ileri yürüyüşü ile Birinci Süveyş Savaşı harekatı resmî olarak başladı.

14 Ocak 1920: Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışını kutladı.

14 Ocak 1923: Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım (66) İzmir’de yaşamını yitirdi.

14 Ocak 1923: Lozan görüşmelerinin devam ettiği dönemde Mustafa Kemal, Ankara’dan başlayarak Eskişehir, Bursa, İzmir ve Balıkesir şehirlerini kapsayan Batı Anadolu’da geziye çıktı.

Bu sırada TBMM son yılına girmiş, yeni seçim dolayısıyla Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ni siyasi bir parti çalışması haline getirmeye karar veren Mustafa Kemal Paşa’nın gezideki amacı, yapmak istediği işler hakkında halkı bilgilendirmek ve yönlendirmekle birlikte orduyu denetlemekti.

14 Ocak 1923: Londra – New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı.

14 Ocak 1923: Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir’de öldü.

14 Ocak 1924: Türkiye’de Askerlik süresi 18 aya indirildi.

14 Ocak 1926: Borçlanma Kanunu TBMM’de kabul edildi.

14 Ocak 1932: Amerika Birleşik Devletleri’nde işsizlerin sayısının 8,2 milyona ulaştığı açıklandı.

14 Ocak 1938: T.C. Dışişleri Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi.

14 Ocak 1938: Norveç, Antarktika’nın Kraliçe Maud Toprakları olarak anılan bölgesi üzerinde hak iddia etti.

14 Ocak 1938: Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında imzalanan  Sadabat Paktı anlaşması TBMM tarafından onaylandı.

14 Ocak 1941: Kemal Film’in sahibi Kemal Seden öldü.

14 Ocak 1941: İstanbul Valiliği, Üniversite Talebe Birliği tüzüğünü onayladı; Talebe Birliği faaliyete geçti.

14 Ocak 1943: Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles De Gaulle Kazablanka Konferansı’nda bir araya geldiler.

14 Ocak 1944: Şair Mehmet Emin Yurdakul yaşamını yitirdi.

14 Ocak 1945: Ekmek istihkakı kişi başına 450 grama çıkarıldı.

14 Ocak 1950: Sovyetler Birliği’nde MiG-17 jet uçağının ilk prototipi uçuş denemesini tamamladı.

14 Ocak 1953: Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu.

14 Ocak 1954: ABD’li sinema oyuncusu Marilyn Monroe, beyzbol oyuncusu Joe Dimaggio ile evlendi.

14 Ocak 1954: Sinema, tiyatro, dizi oyuncusu, yönetmen ve köşe yazarı İlyas Salman doğdu.

14 Ocak 1957: Casablanca filmindeki performansıyla film dünyasının unutulmazları arasında yer alan Amerikalı sinema oyuncusu Humphrey Bogart yaşamını yitirdi.

4 Ocak 1962: ABD uzay aracı Mariner II, Venüs’ün ilk yakın çekim fotoğraflarını dünyaya gönderdi.

14 Ocak 1963: Fransa Cumhurbaşkanı Charles De Gaulle, Birleşik Krallık’ın Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) girmesine karşı çıktı.

14 Ocak 1964: Meclis, Ortak Pazar anlaşmasını onayladı.

14 Ocak 1969: Amerika Birleşik Devletleri uçak gemisi Enterprise’da, Hawaii açıklarında patlama meydana geldi: 25 ölü.

14 Ocak 1970: Milli Mücadele komutanlarından Asım Gündüz öldü.

14 Ocak 1970: Türk Lirası 1211 sayılı kanuna göre çıkarıldı.

14 Ocak 1970: Piyanist ve besteci Fazıl Say doğdu.

14 Ocak 1970: Mahkum aileleri “genel af” için yürüyüş yaptılar.

14 Ocak 1974: Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) Genel Başkanı Seyfi Demirsoy yaşamını yitirdi.

14 Ocak 1975: Tüm Üniversite, Akademi ve Yüksek Okullar Asistanları Birliği (TÜMAS) kuruldu.

14 Ocak 1979:  Kars – Ankara seferini yapan Mehmetçik Ekspresi’nin 6 vagonu, Erzurum’un Selim ilçesi, Yolgeçmez köyü yakınlarında ray kırılması yüzünden devrildi; üçü ağır 18 kişi yaralandı.

14 Ocak 1983: Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e fahri profesörlük ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin fahri hukuk doktorluğu unvanları verildi. Bu dönemde faşist Evren’e hemen hemen bütün üniversitelerden fahri doktora verildi.

14 Ocak 1985: Martina Navratilova, kendisinin 100. tenis turnuvasını kazandı.

14 Ocak 1986: Yazar Enver Naci Gökşen yaşamını yitirdi.

14 Ocak 1987: Uluslararası Ticaret Odası Vehbi Koç’u “Dünyada Yılın İşadamı” seçti.

14 Ocak 1987: Yapımcı ve film yönetmeni Turgut Demirağ yaşamını yitirdi.

14 Ocak 1990: Eski Milli kaleci, iş adamı Sabri Dino, Boğaziçi Köprüsü’nden atlayarak intihar etti.

14 Ocak 1992: Türk sinemasının figüran oyuncusu Yadigar Ejder öldü.

14 Ocak 1993: Nubar Terziyan, Ankara Uluslararası Film Festivali‘nde “Emek Ödülü“ne değer bulundu.

14 Ocak 1994: Bill Clinton ile Boris Yeltsin, füzelerin herhangi bir ülkeye hedeflenmesine son verilmesi ve Ukrayna’nın nükleer silah stoğunun yok edilmesi üzerinde anlaştılar.

14 Ocak 1994: Dört şehirlerarası yolcu otobüsüne yerleştirilen bombaların patlaması sonucu 3 kişi öldü, 17 kişi yaralandı. Eylemleri PKK’nın askeri kanadı ARGK (Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu) üstlendi.

14 Ocak 1995: İlk kez düzenlenen Uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul’da yapılan bir törenle Suriyeli şair Adonis‘e verildi.

14 Ocak 1996: Besteci Onno Tunç, Bursa’dan İstanbul’a gelirken kullandığı tek motorlu uçağın Armutlu, Bozburun’da düşmesi sonucu yanındaki Hasan Kanık’la birlikte öldü.

14 Ocak 1998: Ses sanatçısı Safiye Ayla yaşamını yitirdi.

14 Ocak 1998: Bir Afganistan kargo uçağı güneybatı Pakistan’da bir dağa düştü: 50 kişi öldü.

14 Ocak 2000: Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, beş Bosnalı Hırvat’ı, 1993 yılında Ahmiçi köyünde en az 103 Müslüman’ın katledilmesiyle ilgili olarak 25 yıl hapse mahkûm etti.

14 Ocak 2005: Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) ait Huygens adlı uzay sondası Satürn’ün uydusu Titan’ın yüzeyine indi.

14 Ocak 2005: Afganistan’daki Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti harekatına katılarak, Kabil Çok Uluslu Tugay Komutanlığı görevini 27 Ocak’ta 6 ay süreyle üstelenecek 28’inci Mekanize Piyade Tugayı için uğurlama töreni düzenlendi.

14 Ocak 2007: Venezuela’ya ait, Panama-Karakas seferini yapan çift motorlu bir yolcu uçağı, Kolombiya’nın kuzey doğusunda düştü: 14 kişi öldü.

14 Ocak 2011: Tunus’ta bir kişinin kendini yakmasıyla başlayan gösterilerin ardından, Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali ülkeden kaçtı, geçiş hükümeti kuruldu.

 

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir