Özdemir Nutku yaşamını yitirdi

İzmir’de bir süredir yoğun bakımda olan, 88 yaşındaki usta tiyatro yazarı, oyuncu, Prof. Dr. Özdemir Nutku , kalp yetmezliği nedeniyle yaşamını yitirdi.

Bir süredir İzmir’de yoğun bakımda olan yazar, eleştirmen ve yönetmen Özdemir Nutku, bugün sabah saat 6.30 sıralarında kalp yetmezliği nedeniyle yaşamını yitirdi. 88 yaşında yaşama veda eden Nutku’nun cenaze töreninin 10 Kasım Pazar günü yapılacağı açıklandı.

ÖZDEMİR NUTKU KİMDİR ?

Özdemir Nutku, 12 Ocak 1931’de İstanbul’da doğdu. İlkokuldan sonra 1942’de Robert Kolej’e girdi ve hazırlık sınıflarıyla birlikte sekiz yıllık orta eğitimden sonra 1950’de B.A. derecesi ile mezun oldu. 7 yaşında piyanoya başlayan ve 1949 yılında ilk ve son klasik piyano konserini veren Nutku, 50’li yıllarda bir caz kuarteti kurarak caz piyanisti olarak tanındı. Amatör bir müzisyen olan Nutku’nun tiyatroya olan ilgisi kolej yıllarında başladı. Okulun temsil kolunda, amatör olarak çeşitli rollerde oynayan yazar, 1946-1947 döneminde, Kadıköy Süreyya Sineması’nda sahnelenen Franz Lehar’ın Tarla Kuşu operetinde ilk profesyonel rolünü oynadı. 9 Eylül Üniversitesi’nde Güzel Sanatlar Fakültesi’nde Tiyatro Bölümü’nü kuran Nutku, bugüne kadar 37’si tiyatro, 22’si çeviri, 4’ü şiir, 12’si oyun ve uyarlama, 2’si senaryo, 1’i çocuk olmak üzere 78 kitap yazdı ve yayımladı.

Hayati Asılyazıcı’nın Özdemir Nutku üzerine yazısı:

Özdemir Nutku ve Shakespeare ilişkileri

Bir süre önce Aydınlık gazetesinde Özdemir Nutku ile yaptığım nehir söyleşisinden sonra onu Anılar ve İzlenimler’imde yazmayı düşünüyordum. Anılar ve İzlenimler’im değişik biçem anlatımını içerdiği için Nutku’nun özgeçmişinden yola çıkmayı şimdilik başaramadım. Çünkü yakından tanıdığım, bütün yönleriyle değerlendirilmesi güç olan bu ünlü sanat insanımızı anlatmak için özel bir zamana gereksinim duyuyorum. Parlak bir akademisyen olan Prof. Dr. Özdemir Nutku birçok alanlarda uzmandır. Ben, bu kez Shakespeare uzmanlığını ele almak istiyorum. Robert Koleji’nde başlayan eğitiminde Shakespeare, Nutku’nun vazgeçemediği yazarlardan biriydi. Türkiye’de tiyatro alanında akademisyen olmasına karşın, oyunculuğu ve yönetmenliği ile de önemli kilometre taşlarımızdan biridir. Çok sayıda sahne sanatı ile ilgili yapıtlar yazmasına karşın, yol haritasında tiyatro bir ‘leid-motif’ gibi sürekli olarak yer almaktadır. 100’ün üzerinde oyun sahneye koydu ve çeşitli uluslararası tiyatro şenliklerinde yönetmen olarak birincilik ve ikincilik ödülleri aldı. Ayrıca Almanya’da yönetmenlik eğitimi alan bir sahne insanıdır. Gençliğinde uzun süre piyano çaldı, daha sonra caz piyanisti olarak profesyonel bir topluluk kurmuştu. Gençliğinde şiirle yıllarca ilgilenmiş, yazılarında ve betimlemelerinde şiirsel dili özellikle dikkati çeker.

SHAKESPEARE BULUŞMASI

Özdemir Nutku’nun Shakespeare ile buluşması uzun yıllara yaslanır ve kendi sanat ve yazarlık yaşamında bir gelenk oluşturur. Bugüne kadar 25 Shakespeare oyununu Türkçe’ye çevirdi ve bu oyunların tümünün basımı yapıldı. Şiirsel dili ve şairliği, özellikle Shakespeare çevirilerinde özgün anlam ve içerik kazandırmaktadır. Shakespeare tragedya ve komedyalarını dilimize kazandırması ülkemizde rekordur. Yaptığım araştırmalara göre Rusya’da, Polonya’da, Almanya’da, İtalya ve Fransa’da 25 Shakespeare tragedya ve komedyasını çevirmiş bir kişi yoktur. Shakespeare’in toplu çeviri dizisini tek kişi olarak yapan Özdemir Nutku’dan başkası yoktur. Bu arada şunu eklemem gerekiyor, Gürcü yönetmen Robert Strua 16 değişik Shakespeare oyununu sahneye koymuş bir tiyatro yönetmeni olmasına karşın bu oyunların çoğunu Gürcü dilinden yararlanarak sahnelediğini biliyorum. Yakın dostum olduğu için Shakespeare yönetmeni olarak Strua’yı kadim arkadaşım Özdemir Nutku’nun yanına almayı uygun buldum. Her iki değerli sanatçı için de Shakespeare’in yazar olarak büyük sevgi duydukları bir utku olduğunu biliyorum.

Özdemir Nutku’nun Shakespeare utkusunun, onun bütün yapıtlarını Türkçe’ye kazandırmak olduğu düşüncesindeyim. Shakespeare tutkusunun boyutu öylesine geniş ve derin ki, Shakespeare Sözlüğü’nü hazırlayarak kitaplaştırarak Türk tiyatro repertuvarına Shakespeare’in çağdaş boyut kazanmasını da sağlamıştır. 20 000 kelimeden oluşan Shakespeare Sözlüğü, repertuvarımıza kazandırılmış bir zenginliktir. 22 Shakespeare yapıtı İş Bankası Kültür Yayınları arasında çıktı. Diğer 3 Shakespeare çevirisini Nutku, Mitos Boyut’ta yayınladı. Nehir söyleşimizde Nutku 25 Shakespeare çevirisini tragedya ve komedya olarak ayırdıktan sonra yorumunu yapmış ve bu nitelikli değerlendirmesi Aydınlık’ta yayınlanmıştı. Söyleşi, gördüğü geniş ilgi üzerine daha sonra Oyun dergisinde de yayınlanmıştı.

Shakespeare’in çevirilerindeki rekoru elinde bulunduran Özdemir Nutku, 125 adet basılı kitabı ile sanırım bu konuda da ülkemizde yazar olarak rekoru elinde bulunduruyor. Daha önce 100’ü aşan kitabı ile Aziz Nesin öndeydi. Bu arada Christopher Marlove’un tüm oyunları yedi cilttir. Marlove’un bütün yapıtlarını Özdemir Nutku Türkçe’ye çevirdi.

Akademisyen, yazar, tiyatro yönetmeni, çevirmen, araştırmacı ve hocalık kimliğiyle övüneceğimiz bir aydındır Özdemir Nutku…

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: